22 maart 2026 – Op Zondag Laetare, jl. 15 maart, de Hoogmis in de buitengewone vorm van de Romeinse Ritus, met Kardinaal Willem Eijk als voorganger in Oss.
EWTN Lage Landen – Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen, Oss |
Jl. zondag 15 maart ging Kardinaal Willem Eijk voor in de Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen in Oss in een Traditionele Latijnse Mis (TLM).
Het was een historisch moment in de Nederlandse kerkgeschiedenis. Dat hij hiervoor naar de “Grote Kerk” (Onze Lieve Vrouw Onbevlekte Ontvangenis) in Oss trok, had meerdere redenen. Dit was de allereerste keer dat kardinaal Eijk publiekelijk een Pontificale Hoogmis volgens de oude ritus celebreerde. Voor de gelovigen die deze vorm van liturgie koesteren, was dit een enorme opsteker. In de context van Traditionis Custodes (het document van paus Franciscus dat de oude Mis aan banden legt), werd zijn aanwezigheid gezien als een gebaar van erkenning en pastorale nabijheid.
De Onze Lieve vrouw in Oss is een van de belangrijkste plekken in Nederland waar de Tridentijnse Mis wekelijks wordt gevierd. Door daar voor te gaan op Zondag Laetare (de vierde zondag van de Vasten), wilde de kardinaal laten zien dat deze groep gelovigen—die vaak uit veel jonge gezinnen en bekeerlingen bestaat—volwaardig deel uitmaakt van de Kerk.
In Nominus Patris et Spiritus Sancti. Laudetur Jezus Christus. Semper Laudetum.
De Wonderbaarlijke Broodvermenigvuldiging: Liefde en Geloof
Beminde gelovigen in de Heer. Jezus laat met opzet een menigte, grote menigte komen van duizenden, naar die afgelegen plaats. Op een gegeven moment moeten ze dan wel wat te eten hebben en dan vraagt Jezus doodleuk aan één van de apostelen, Filippus: “hoe moeten wij brood kopen om deze mensen te laten eten”?
Dan moet u weten, Filippus was afkomstig uit een klein plaatsje daar in de buurt, Bethsaida. En Filippus die dacht: oh jongens ik ben de Sjaak. Jezus, je zult zien, Jezus die gaat mij erop af sturen, om brood te kopen, in mijn vaderstaat. En dan zegt hij verbouwereerd, ja maar Heer, als je voor 200 Dinariën brood koopt dan hebben ze allemaal nog maar een klein stukje …. daar gaat het niet van. En die tweehonderd dinarii heeft die ook niet in zijn achterzak. Broeders en zusters, Filippus, die was net als de andere apostelen hier, nog in zijn, zeg maar, seminarietijd. Jezus beproeft hem en hij zakt voor zijn examen. De apostelen weten wel dat Jezus iets bijzonders heeft, maar ze weten nog niet helemaal wie Hij is. Al hebben ze ook al heel wat tekenen van Hem gezien. Nou ja, dan blijkt er één jochie te zijn, broeders en zusters, die heeft uitgerekend vijf broden en twee vissen. Daar kom je niet ver mee. Maar Jezus geeft opdracht om ze uit te delen. En na afloop is er voor iedereen brood genoeg. Ze hebben allemaal te eten in overvloed. Er blijven zelfs nog twaalf korven over…
Broeders en zusters, iemand vertelde me een aantal jaren geleden, hoe hij catechese kreeg op de middelbare school van een pater. In de goede oude jaren vijftig. En die paters en jongens, dat verhaal van die wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging, dat nemen we tegenwoordig natuurlijk niet meer letterlijk. Da kan Jezus nooit gedaan hebben. Het is onmogelijk om brood te vermeerderen, dat gaat helemaal niet…
Maar ik zal jullie vertellen wat dat wonder was van die wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging. Nou doe je veiligheidsgordels maar om. Jezus, wat brengt u? De liefde. En die menigte was zo aangestoken door die liefde, wat gebeurde er, degene die een pakje brood bij zich hadden deelde dat met de ander die niets bij zich had. Nou dat is nu dat wonder van die wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging.
Nou broeders en zusters ze leefden nog lang en gelukkig… Wat die pater daar in de jaren vijftig zei, dat was de banalisering van de catechese ten top.
Broeders en zusters, de krachtige kerk van weleer, die explodeerde in Nederland in de jaren 50 en 60 en het geloof van menige toen nog overtuigde katholieken werd vakkundig genekt op de preekstoel en via de catechese.
Broeders en zusters, dat is naast allerlei veranderingen in de cultuur een van de oorzaken van de crisis waarin de kerk nu verkeert.
En broeders en zusters, laten we wel zijn, die uitleg van die pater uit de jaren 50… vinden wij hier in het evangelie helemaal niet terug. Daar staat iets anders. Daar staat dat Jezus dat werkelijk met vijf broden en twee vissen een hele menigte van voedsel voorzag.
Die wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging is een teken dat Jezus daadwerkelijk heeft gesteld, moet je letterlijk nemen. En is dat zo moeilijk te verloven? Nou hier in Oss geloven jullie toch ook? Het uitgangspunt van het christelijke geloof is dat God het universum heeft geschapen uit het niets. Nou als hij dat kon, dan kon ie ook wel een paar broodjes vermeerderen.
Maar broeders en zusters, laten we wel wezen. Leeft dat besef nog wel? Dat besef dat we ons leven en alles wat we nodig hebben ons leven, van God hebben ontvangen, en dat Hij het voor ons geschapen heeft uit het niets.
Misschien kent u dat boek, ‘de Graanrepubliek’. En daarin vertelde de journalist Frans Westerman hoe de ondergang van de herenboeren op het Hoogeland in Groningen in zijn werk ging.
Nou naast een bedrijf bestaat er ook een geloof. Hij vertelt er onder meer over een boer die op een gegeven moment de dominee op huisbezoek krijgt. En wat doet hij, hij neemt de dominee mee naar de schuur en dan wijst hij op een zak kunstmest en zegt ie: kijk dominee, daar staat mijn God. Met andere woorden, het graan dat ik verbouw en dat ik oogst, is mijn werk, er is niks van een gave Gods bij. Broeders en zusters, kunstmest onze God, aan mijn zolen.
Kunstmest is vervaardigd, ja, door de mens. De mens kan wel wat… hij is geschapen naar Gods beeld en gelijkenis. Maar uiteindelijk wat neem ie als uitgangspunt? De stoffen, de materialen etc. die hij vindt in deze wereld, die door God voor hem, uit niets zijn geschapen.
Broeders en zusters, God is het die ons het leven heeft gegeven, en ook de middelen geeft om onder meer een brood te bakken. De middelen die we nodig hebben om ons in ons aardse leven te onderhouden.
Dat wordt onderstreept door de wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging. Maar Jezus wil met die wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging veel meer zeggen, in tegenstelling tot wat die menigte denkt, dat het alleen maar om brood gaat… gewoon brood, gaat het Jezus om heel iets anders.
En broeders en zusters, dat zien we in het evangelie van de brood vermenigvuldiging ook heel duidelijk terug. Er zitten verwijzigingen in de Eucharistie, het Paasmysterie. Broeders en zusters met nadruk wordt vermeld dat het vlak voor Pasen is. En ook nog dat er veel gras groeide op die plaats.
Je zou ook kunnen zeggen, wat kan het ons nog 2000 jaar later schelen, waar die mensen op zaten, op gras? Of grind? Of op puntige rotsen? Nee, dat is met opzet zo gezegd. Want gras groeide daar alleen maar in het voorjaar, rond Pasen en niet de rest van het jaar. Daarmee wordt ook nog eens benadrukt dat het gaat om het paasmysterie.
Ook wordt duidelijk vermeld hoe Jezus voordat het brood wordt uitgedeeld, God dankt. De priester, vlak voordat hij de consecratiewoorden uitspreekt, die zegt ook dat Jezus de vader dankt, voor het brood dat hij in zijn handen heeft. En het Griekse woord voor dankzegging, dat hier wordt gebruikt, is ‘Eucheristei’. En daarin herkennen we ons woord ‘Eucharistie’, dankzegging.
Broeders en zusters, Jezus verlost ons van de zonde, van de eeuwige dood, door zijn kruislood en de verrijzenis. Dat paasmysterie, dat krijs en die verrijzenis, worden in dit sacrament van de eucharistie dat wij nu gaan vieren, op onmoedige wijze tegenwoordig gesteld. Daar is de wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging een voorafbeelding van.
En halverwege de veertigdagentijd, houdt de kerk ons dit evangelie van de wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging voor, waarom? Het doel is om ons te laten beseffen dat we ons leven van God hebben ontvangen en dat Christus ons doordat hij onze Christus tot het eeuwige levende verrijzenis wilt brengen.
Broeders en zusters, de kerk houdt ons vandaag op Zondag Laetare, halverwege, de veertigdagentijd, dat evangelie van die wonderbaarlijke broodvermenigvuldiging voor om te voorkomen dat wij dat leven met God en bij God, door onze vingers zouden laten glippen. En om te bewerkstelligen, dat uit dat leven bij God, met vreugde en overgave ontvangen, in het sacrament van de eucharistie, het onderpand van het eeuwige leven. Amen
+Kardinaal Willem Eijk.
In de TLM vindt het ophalen van de ciborie uit het tabernakel pas plaats na de communie van de priester zelf:
Foto: met dank aan fam. R. Weber.
Er waren meer dan 600 gelovigen aanwezig, waarbij mensen zelfs uit België en Duitsland naar Oss kwamen:
Foto: met dank aan fam. R. Weber.
Gerelateerd
