16 januari 2026 – De Franse Senaat, de hogere kamer van het Franse Parlement. Foto: Jacques Paquier (CC BY 2.0)
11:00 uur (CNA)
Franse katholieke bisschoppen hebben een publieke verklaring uitgegeven waarin zij wetgevers aansporen een voorgestelde wet af te wijzen die euthanasie en hulp bij zelfdoding in Frankrijk zou legaliseren. De waarschuwing komt enkele dagen voordat de Franse Senaat gepland staat om het wetsvoorstel “einde van het leven” te bespreken tussen 20 en 26 januari.
Het wetsvoorstel, dat al in mei 2025 door de Nationale Vergadering werd aangenomen, zou een nieuw “recht om te sterven” vaststellen voor ernstig zieke volwassenen, maar de Franse bisschoppen stellen dat het de meest kwetsbaren zou bedreigen en het respect voor elk menselijk leven zou ondermijnen.
De pro-euthanasiewetgeving werd aangenomen door Frankrijk’s lagere kamer op 27 mei 2025, met 305 stemmen voor en 199 tegen.
Het zou elke Franse inwoner ouder dan 18 jaar met een ernstige en ongeneeslijke aandoening die levensbedreigend, gevorderd of terminaal is, toestaan medische hulp te zoeken om zijn of haar leven te beëindigen. In aanmerking komende patiënten moeten voortdurende, ondraaglijke fysieke of psychologische pijn ervaren die niet verlicht kan worden, hoewel louter psychologisch lijden niet voldoende is.
Een bijzonder controversiële bepaling in de euthanasiewet is een nieuw delict van “het belemmeren van hulp bij sterven.” Wetgevers hebben het wetsvoorstel aangepast om te lijken op de bestaande straffen in Frankrijk voor het blokkeren van abortus. Iedereen die een patiënt verhindert of ontmoedigt om het recht op euthanasie uit te oefenen, kan tot twee jaar gevangenisstraf en een boete van 30.000 euro (ongeveer $35.000) krijgen.
Deze clausule heeft katholieke instellingen gewaarschuwd, die vrezen dat het ziekenhuizen of verzorgingshuizen die weigeren deel te nemen aan opzettelijke levensbeëindigende handelingen, zou kunnen treffen.
Bisschoppen wijzen op ethische risico’s en tekortkomingen in de palliatieve zorg
Franse bisschoppen bevestigden hun “diepe respect” voor mensen die eind van het leven lijden, samen met de pijn, de angst voor afhankelijkheid en eenzaamheid die zij ervaren, en benadrukten dat “deze angsten reëel zijn.”
Ze riepen op tot menselijke, broederlijke, medische en sociale antwoorden, niet tot wetgeving die opzettelijke doding toestaat. Ze waarschuwden dat het integreren van euthanasie in de medische zorg de “aard van ons sociaal contract” zou veranderen door ethische grenzen te vervagen en hulp bij overlijden als een vorm van behandeling te presenteren.
De bisschoppen wezen ook op aanhoudende tekorten in het palliatieve zorgsysteem in Frankrijk en merkten op dat bijna een kwart van de palliatieve zorgbehoeften niet wordt vervuld, waarbij veel patiënten zonder adequate pijnbestrijding, begeleiding of menselijke aanwezigheid blijven. Ze stelden dat de beweringen dat “mensen slecht sterven in Frankrijk” niet voortkomen uit het ontbreken van hulp bij sterven, maar uit ongelijke toegang tot zorg en onvoldoende handhaving van de bestaande wetgeving over het einde van het leven.
Volgens de bisschoppen maken medische vooruitgangen het nu mogelijk om de meeste hevige pijn effectief te beheersen, maar varieert de toegang tot dergelijke zorg sterk per regio. In plaats van de dood als een wettelijke optie aan te bieden, drongen zij erop aan dat Frankrijk eerst eerlijke, effectieve toegang tot palliatieve zorg, ondersteuning en solidariteit voor iedereen die het einde van het leven nadert, moet garanderen.
Bedreiging voor katholieke ziekenhuizen en gewetensrechten
In een opiniebijdrage gepubliceerd door diverse Franse katholieke leiders en religieuze figuren, wordt bezorgdheid geuit over het gebrek aan bescherming van institutionele gewetensrechten in het wetsvoorstel. De voorgestelde wet bepaalt dat “de hoofd van de instelling of dienst verplicht is de praktijk van euthanasie en hulp bij zelfdoding toe te staan.” Dit betekent dat een katholiek ziekenhuis wettelijk gedwongen kan worden een externe arts toe te laten die een dodelijke injectie aan een patiënt toedient, ook al is dit in directe tegenstelling tot de missie van de instelling om te genezen en te troosten.
Katholieke gezondheidscongregaties hebben deze verplichting veroordeeld als een aanslag op de religieuze vrijheid. Hun argumenten rusten op de historische inzet van hun congregaties om mensen te verzorgen tot aan hun natuurlijke dood — zij kunnen niet deelnemen aan euthanasie zonder hun kern-katholieke overtuigingen te verraden.
In heel Europa behouden zelfs landen met legale euthanasie, zoals Nederland, minstens enige bescherming voor het geweten. Geen enkele Europese wet die momenteel van kracht is, gaat zo ver als het Franse voorstel in het bestraffen van instellingen die een pro-life standpunt handhaven. Deze vergelijkende context versterkt diverse argumenten dat het wetsvoorstel in de Franse Senaat tot de meest permissieve ter wereld behoort en een verontrustend precedent zou scheppen.
Terwijl de Franse Senaat het euthanasiewetsvoorstel op 20 januari analyseert, worden Franse katholieken aangemoedigd om te bidden, contact op te nemen met hun wetgevers en “niet stil te blijven” in de verdediging van het leven. De Franse Bisschoppenconferentie heeft zelfs brieven en posters met de slogan “DISONS NON” (“Laten we NEE zeggen”) verstrekt met betrekking tot euthanasie en hulp bij zelfdoding.
Gerelateerd
