2 februari 2026 – Groundhog-verzorger AJ Dereume, een katholiek, houdt Punxsutawney Phil vast nadat hij zijn schaduw zag en daarmee nog zes weken winter voorspelde tijdens de 139e jaarlijkse Groundhog Day-festiviteiten op vrijdag 2 februari 2025 in Punxsutawney, Pennsylvania. Foto: Jeff Swensen / Getty
‘Lichtmis in de kou, boer vult zijn schouw.’ En in het Engels taalgebied zegt men: ‘Als Lichtmis mooi en zonnig is, duurt de winter nog even. Als Lichtmis bewolkt en regenachtig is, komt de winter niet meer terug…
De beroemde groundhog Punxsutawney Phil kwam vanochtend vroeg tevoorschijn en zag zijn schaduw, waarmee hij nog zes weken winterweer voorspelde. De jaarlijkse traditie waarbij mannen met hoge hoeden de grote aankondiging doen, vond opnieuw plaats vanuit Gobbler’s Knob in het westen van Pennsylvania – USA.
Phil is natuurlijk niet het enige weervoorspellende knaagdier. Fred de marmot en Shubenacadie Sam deelden dezelfde voorspelling als Phil, maar de Canadese Wiarton Willie deed de harten van de verkleumde feestvierders smelten met een voorspelling van een vroege lente dit jaar.
Hoewel het oordeel over het binnenkort verdwijnende winterse weer nog niet is geveld, is één ding duidelijk: er zijn echte katholieke verbanden met dit uiterst seculiere moment.
Het festival in Punxsutawney, Pennsylvania, dat vooral bekend is geworden door de film Groundhog Day uit 1993, met Bill Murray in de hoofdrol (die ook een onbekende katholieke connectie heeft, aangezien zijn zus een religieuze is!), vindt zijn oorsprong in het katholicisme.
Op deze dag, die ook de Presentatie van de Heer markeert, herdenken we het moment waarop Maria en Jozef na zijn geboorte Jezus naar de Joodse tempel brachten voor de wijding. Het evangelieverhaal spreekt over een rechtvaardige man genaamd Simeon, die een profetische uitspraak deed over Jezus en hem een licht voor de heidenen en een glorie voor uw volk Israël noemde.
In 2011 gaf paus Benedictus XVI uitleg over deze feestdag:
“Het evangelische beeld van de presentatie van Jezus in de tempel bevat het fundamentele symbool van het licht; het licht dat van Christus komt en schijnt op Maria en Jozef, op Simeon en Anna, en via hen op iedereen. De Kerkvaders brachten deze uitstraling in verband met de spirituele reis.”
Deze feestdag, ook bekend als de Zuivering van Maria, valt 40 dagen na Kerstmis. Tot voor kort vierde de Kerk zelfs 40 dagen lang Kerstmis, tot 2 februari, in overeenstemming met de 40 dagen van de vastentijd.
Katholieken vieren deze dag ook als Maria-Lichtmis en gaan met kaarsen in de hand naar de kerk voor een zegen om het goddelijke licht van Christus te erkennen dat de duisternis verdrijft. Precies zoals Simeon ooit had voorspeld.
In de middeleeuwen werd Maria-Lichtmis ook een gedenkwaardige dag in het leven van boeren, die graag wilden weten hoe vruchtbaar hun oogst zou zijn nu de lente naderde.
Voorspellingen over het weer werden gedaan op basis van de aanwezigheid van zonlicht of duisternis. Op Lichtmis wordt dit gedocumenteerd in vele Europese volksrijmpjes en gezegdes die door de eeuwen heen zijn doorgegeven: ‘Als Lichtmis mooi en helder is, duurt de winter nog even. Als Lichtmis wolken en regen brengt, komt de winter niet meer terug.’
Tom Curry, oprichter van de Punxsutawney Historical Association, hoopt dat mensen meer te weten zullen komen over deze speciale datum, nu honderden mensen naar dit kleine stadje in Pennsylvania komen om te wachten op de verschijning van een harig knaagdier.
“Veel mensen weten niet hoe deze traditie is ontstaan”, zei Curry in EWTN News In Depth in een speciale uitzending over de katholieke connectie met Groundhog Day.
Curry zegt dat de viering eeuwen teruggaat naar Duitsland, waar de liturgische traditie van Lichtmis in combinatie met weerspeculaties zich in sommige historische folkloristische verslagen ontwikkelde tot deze weersvoorspellingen door dieren.
De dassen waren de oorspronkelijke weersvoorspellers van Lichtmis, maar toen Duitse kolonisten zich in Pennsylvania vestigden, nam de groundhog al snel hun plaats in, omdat er een overvloed aan deze vierpotige harige dieren in de vlakten van de staat voorkwam.
De oude volksrijmpjes zoals “Als Lichtmis Day helder en zonnig is, zullen er twee winters in het jaar zijn” werden vervangen door een nieuwe stijl die in de vroege ochtenduren van elke Groundhog Day werd voorgelezen:
Waar Phil en zijn schaduw, of het ontbreken daarvan, aangeven wat er te verwachten valt. Maar wat dit weer niet bood, was een schaduw of een reden om zich te verstoppen.
De katholieke connectie Groundhog Day lijkt tegenwoordig misschien aan belang in te boeten of zelfs vrijwel te zijn verdwenen, maar het katholieke geloof leeft nog steeds voort bij verschillende leden van het 15-koppige team dat toezicht houdt op de jaarlijkse traditie.
“Ik heb het geluk dat ik tijdens mijn ambtstermijn als verzorger van Punxsutawney Phil met deze beroemde man mag optrekken”, vertelde A.J. Dereume aan EWTN News. “Er is ook een sterke katholieke gemeenschap in Punxsutawney.”
De schattige kleine groundhog maakt altijd een stop bij de enige katholieke school in de stad, Sts. Cosmas and Damian Catholic School. “De ogen van de kinderen lichten op als ze hem zien”, legt Dereume uit. Ze kijken naar het kleine harige beestje en terwijl we deze dag vieren die zo belangrijk is voor ons als katholieken, mogen we God altijd vinden in eenvoudige dingen zoals knaagdieren als de groundhog.
Phil heeft ook dit jaar weer uitstekend werk verricht door de geest van deze interessante traditie levend te houden. Als u in zijn stad bent, kunt u hem vinden in de stadsbibliotheek, samen met zijn vrouw, Punxsutawney Phyllis, en hun twee pups, Shadow en Sunny.
YouTube link: https://www.youtube.com/watch?v=AGr7zgC7Xyg
Alyssa Murphy Alyssa Murphy is hoofdredactrice digitale media bij de Register. Ze begon haar carrière bij de radio in San Francisco en heeft in alle facetten van de media gewerkt. Alyssa schrijft graag over inspirerende en opbeurende verhalen. Lezers van de Register kennen haar stem wellicht van het radioprogramma Morning Glory van EWTN. Alyssa woont momenteel in New Jersey, net buiten Manhattan, met haar man Andrew en hun dochtertje Annabelle.
Bron: https://www.ncregister.com/blog/groundhog-day-catholic-roots
Vertaling: EWTN Lage Landen (HR)
Gerelateerd
