18 juni 2026 – Aartsbisschop Josef Karel Matocha van Olomouc, Tsjechië, is te zien op een portret zonder datum. Foto: Aartsbisdom Olomouc |
Bohumil Petrík/EWTN News Wereld 15 juni 2026
Meer dan zes decennia nadat aartsbisschop Josef Karel Matocha stierf tijdens zijn communistische gevangenschap, heeft een Tsjechische rechtbank zijn gevangenschap officieel als onrechtmatig erkend.
De rechtbank in Olomouc, Tsjechië, heeft Josef Karel Matocha, de voormalige aartsbisschop van de stad, gerehabiliteerd en zijn internering onder het communistische regime meer dan zes decennia na zijn overlijden als onwettig erkend.
De uitspraak van de rechtbank, gebaseerd op de Wet op de gerechtelijke rehabilitatie, bevestigt dat de prelaat in de jaren vijftig het slachtoffer was van onrechtmatige vrijheidsberoving door het communistische regime in het toenmalige Tsjechoslowakije. Hij werd niet formeel veroordeeld, maar werd wel gedwongen om onder toezicht van de Staatsveiligheid in het aartsbisschoppelijk paleis te verblijven, en dit werd als gevangenschap erkend.
De huidige aartsbisschop van Olomouc, Josef Nuzík, zei dat hij „erg blij is dat we er na zoveel jaren in geslaagd zijn deze procedurele stap te voltooien en ook in het burgerlijk recht gerechtigheid te bereiken“.
Matocha is „voortdurend aanwezig in ons paleis en in de harten van de gelovigen“, en gasten „zijn vaak ontroerd wanneer ze beseffen dat deze prachtige ruimtes zijn gevangenis waren“, aldus Nuzík, die tevens voorzitter is van de Tsjechische Bisschoppenconferentie.
De rehabilitatie is een belangrijk teken „ook voor de hele samenleving“, voegde hij eraan toe, een teken dat aantoont dat „de heldhaftigheid en het lijden van mensen die zich niet lieten breken, niet mogen worden vergeten“.
Ladislav Müller diende het eerste verzoek tot rehabilitatie in op verzoek van Jan Kratochvil, directeur van het Museum van de Tsjechische, Slowaakse en Roetheense ballingschap van de 20e eeuw in Brno.
Tientallen jaren van isolatie
Matocha, die doctoraten in de filosofie en theologie had behaald, werd in 1948 door paus Pius XII benoemd tot aartsbisschop van Olomouc. Hij zette zich volledig in tijdens zijn pastorale bezoeken, zette het zaligverklaringsproces van aartsbisschop Antonín Stojan in gang en wijdde in het geheim František Tomášek tot bisschop, die later kardinaal en aartsbisschop van Praag werd, aldus het aartsbisdom Olomouc.
Na zijn opsluiting in 1950 mocht hij geen kranten lezen of naar de radio luisteren, en mocht hij slechts sporadisch de tuin in. De isolatie duurde voort tot aan zijn dood door een hartaanval in 1961, die mede het gevolg was van het onthouden van medische zorg. In 1999 kende de toenmalige Tsjechische president Václav Havel aan Matocha postuum de eerste klasse van de Orde van Tomáš Garrigue Masaryk toe voor zijn uitzonderlijke verdiensten voor de democratie en de mensenrechten.
De persdienst van het aartsbisdom Olomouc liet EWTN News weten dat er momenteel geen speciale herdenking met betrekking tot Matocha gepland is, maar merkte op dat er een rehabilitatieproces gaande is voor kardinaal Štěpán Trochta. Kardinaal Trochta werd als bisschop van Litoměřice eveneens geïnterneerd, maar „wij beschouwen hem als een van ons“, aldus de persdienst, omdat hij binnen het aartsbisdom Olomouc geboren is.
Een bredere afrekening
De onrechtvaardige behandeling van twee andere geestelijken door het communistische regime in Tsjechoslowakije is onlangs erkend.
Kardinaal Josef Beran, de voormalige aartsbisschop van Praag, die op verschillende locaties werd geïnterneerd, werd in februari gerehabiliteerd, zo bevestigde de arrondissementsrechtbank van Praag aan EWTN News.
In 2024 rehabiliteerde de regionale rechtbank in Hradec Králové de priester Josef Toufar, die onrechtmatig werd gearresteerd en doodgemarteld.
Bron: https://www.ncregister.com/cna/czech-court-clears-archbishop-persecuted-by-communist-regime dd 15 juni 2026.
Vertaling: EWTN Lage Landen (HR)
Gerelateerd
