31 december 2025 – Zalige Aniela Salawa rond 1914. Foto: Wikimedia Commons / Public Domain
Als mystica gevormd door lijden en eucharistische aanbidding, belichaamde de zalige Aniela Salawa de evangelische waarheid dat God kiest wat de wereld afwijst.
Toen Sint-Augustinus werd gevraagd naar vooruitgang in het spirituele leven, schreef hij: “Als je mij vraagt wat het eerste gebod van het christendom is, zal ik antwoorden: nederigheid, als eerste, tweede en derde.” Dat weerspiegelt natuurlijk de leer van Onze-Lieve-Heer over de nederigen en verhevenen, de leer van hem “die zichzelf vernederde tot in de dood, de dood aan het kruis” (Filippenzen 2:8). En als men op zoek is naar een beschermheilige van de nederigheid, kan men nauwelijks een betere vinden dan de zalige Aniela Salawa. In de stad van de mensen was zij vóór en tijdens de Eerste Wereldoorlog een arme en kwetsbare dienstmeid in verschillende huizen in Krakau, Polen. In de stad Gods was zij een rijke en sterke mystica, toegewijd aan de eucharistie.
Aniela kwam op 9 september 1881 ter wereld in Siepraw, een dorp ten zuiden van Krakau, in een arm plattelandsgezin met meerdere kinderen. Ze leed waarschijnlijk aan ondervoeding in haar kindertijd, wat mede verantwoordelijk was voor haar zwakke gezondheid. In 1881 stond deze regio, in zijn geheel bekend als “Galicië”, onder Oostenrijks bewind: samen met Pruisen en Rusland had Oostenrijk in de tweede helft van de 18e eeuw Polen van de kaart geveegd, en het zou pas in 1918 terugkeren.
Galicië was een arm gebied vanwege de buitenlandse bezetting en omdat landbouwgrond gedurende meerdere generaties steeds verder was opgedeeld, waardoor welvaart onmogelijk was. De massale immigratie van Polen naar de Verenigde Staten tussen 1880 en 1920, die de basis legde voor de moderne Pools-Amerikaanse gemeenschap, wordt in Polen aangeduid als de emigracja za chlebem (de ‘emigratie voor brood’), omdat het beleid van de bezetters het land had verarmd. Dat was de wereld waarin Aniela terechtkwam.
Als kind wilde Aniela haar familie helpen, maar door haar zwakke gezondheid kon ze maar beperkt meehelpen op het land, waardoor ze vaak aan de kant werd gezet. Ze had twee jaar formeel onderwijs genoten. Maar het was ook een tijd waarin ze een diep innerlijk, mystiek leven ontwikkelde, dat later gedetailleerd werd beschreven in het Dziennik (dagboek) dat haar biechtvader haar verplichtte bij te houden. In dat dagboek beschrijft Aniela hoe ze zich voelde in haar ouderlijk huis: “Thuis was ik als dat kapotte stuk afval, weggegooid in een hoek.”
Later kreeg ze echter een visioen van Christus die over haar nadacht. Ze schreef: “Maar op een dag kwam de Heer Jezus naar me toe en keek met medelijden naar me en dacht bij zichzelf: ‘Misschien kan er toch iets van dat kapotte stuk afval gemaakt worden?’ En hij deed met mij precies wat hij dacht.”
Op 16-jarige leeftijd vertrok Aniela naar de grote stad Krakau. De rest van haar leven zou ze in haar levensonderhoud voorzien als dienstmeisje in huizen van andere mensen. Op 18-jarige leeftijd legde ze een persoonlijke gelofte van eeuwige kuisheid af.
Als ze niet aan het werk was om huishoudelijke taken te verrichten, was ze in een kerk in Krakau aan het bidden. Uiteindelijk kwam ze onder spirituele begeleiding van de franciscanen en trad ze in 1913 toe tot de Derde Orde. Ze communiceerde dagelijks en was vaak te vinden in de eucharistische aanbidding in de vele kerken van de stad.
Polen was tijdens de Eerste Wereldoorlog een slagveld tussen Russische en Duitse/Oostenrijkse troepen. Tijdens de oorlog meldde Aniela zich vrijwillig aan om zieken en ziekenhuispatiënten in Krakau te verzorgen en krijgsgevangenen te helpen. Hoewel ze een arm dienstmeisje was, gaf ze aalmoezen.
Het was ook in deze periode dat haar gezondheid achteruitging. De laatste vijf jaar van haar leven leed ze aan maagkanker, tuberculose en multiple sclerose, waardoor ze niet meer kon werken. Ze leefde van vrijwillige donaties van weldoeners terwijl ze haar laatste jaren doorbracht in een souterrain in Krakau. Ze stierf op 12 maart 1922 op 40-jarige leeftijd.
Ze werd begraven op de beroemde Rakowicki-begraafplaats in Krakau, waar ze bleef liggen tot haar stoffelijke resten in 1949 werden opgegraven in verband met het begin van het onderzoek naar haar zaak. Tegenwoordig ligt ze begraven in de basiliek van Sint-Franciscus van Assisi in Krakau. Paus Johannes Paulus II heeft haar in 1991 zalig verklaard. Haar feestdag wordt in het aartsbisdom Krakau op 9 september, haar werkelijke geboortedag, als een vrije gedachtenis gevierd.
Toen hij over de zalige Aniela sprak, mijmerde de paus over hoe hij vaak nadacht over haar woorden: “Heer, ik leef omdat U dat hebt bevolen. Ik zal sterven wanneer U dat wilt. Red mij, want U kunt dat!”
Volgens wereldse maatstaven was de zalige Aniela een boerenmeisje. Maar haar leven bewijst dat God alles kan, inclusief “misschien wel [iets groots maken] van dat kapotte stuk afval”. In een wereld van eenzame, weggegooide mensen schiep God een heilige vrouw die zelfs in haar eigen leven degenen inspireerde wier leven zij raakte. Zij bewees, decennia voordat Vaticanum II sprak over de universele roeping tot heiligheid, dat heiligheid een zaak is van iedereen. Zij toonde aan dat actieve deelname aan de eucharistie en contemplatieve aanbidding van het Heilig Sacrament hand in hand gaan.
In 1 Korintiërs 1:27-28 zegt de heilige Paulus: “God heeft de zwakken van de wereld uitgekozen om de sterken te beschamen, en God heeft de nederigen en verachte mensen van de wereld, degenen die niets voorstellen, uitgekozen om degenen die iets voorstellen tot niets te reduceren.” Voor God is “iets” worden het resultaat van een andere berekening.
Voor meer informatie, zie hier, hier, hier en hier.
John Grondelski John M. Grondelski (Ph.D., Fordham) is voormalig vicedecaan van de School of Theology, Seton Hall University, South Orange, New Jersey. Hij is vooral geïnteresseerd in moraaltheologie en het gedachtegoed van Johannes Paulus II. [Opmerking: alle standpunten die in zijn bijdragen aan de National Catholic Register worden verwoord, zijn uitsluitend die van de auteur.
Bron: https://www.ncregister.com/commentaries/grondelski-aniela-salawa dd 21 december 2025
Vertaling: EWTN Lage Landen (HR)
Gerelateerd
