10 juli 2026 – Een Een restauratiedeskundige gebruikt een laser om een renaissancefresco in de Rafaëlzaal in het Apostolisch Paleis van het Vaticaan te reinigen in 2021. | Foto: A. Prinzivalle/Gouvernement van Vaticaanstad/Directoraat Vaticaanse Musea |
EWTN News – Hannah Brockhaus |
De restauratiewerkzaamheden vormen „een cruciaal moment, zowel in de geschiedenis van de restauratie als in de geschiedenis van de Italiaanse renaissancekunst”, aldus Barbara Jatta, directeur van de Vaticaanse Musea.
De Vaticaanse Musea zijn begonnen met een ambitieus restauratieproject van de fresco’s in de Rafaëlzaal in het Apostolisch Paleis, dat naar verwachting vijf jaar zal duren en 5,5 miljoen euro (ongeveer 6,3 miljoen dollar) zal kosten.
De renaissancefresco’s – die dateren uit het begin van de 16e eeuw en sinds hun ontstaan vrijwel onaangeroerd zijn gebleven – hebben volgens de Vaticaanse Musea dringend behoefte aan reiniging en restauratie.
Een team van meer dan 20 restauratoren is op 15 april begonnen met het delicate werk, waarbij gebruik wordt gemaakt van lasertechnologie. Het proces zal naar verwachting in 2031 worden afgerond.
Een blik op de westvleugel van de tweede loggia, oftewel de tweede verdieping, van het Apostolisch Paleis, ook wel bekend als de Zaal van Rafaël, die in de 16e eeuw werd versierd naar ontwerpen van de hoogrenaissanceschilder Rafaël. | Foto: A. Bracchetti/Gouvernement van Vaticaanstad/Directoraat Vaticaanse Musea |
De gang, die 64 meter lang en 4 meter breed is, herbergt bijna 1300 vierkante meter aan fresco’s en stucwerk, ontworpen door Rafaël en tussen 1517 en 1519 uitgevoerd door Rafaëls assistenten, Giulio Romano, Giovanni da Udine en Perin del Vaga. De ontwerpen omvatten scènes uit het Oude Testament, botanische motieven en grotesken.
Rafaël, een vooraanstaand kunstenaar en architect uit de Hoge Renaissance, had van paus Julius II de opdracht gekregen om de pauselijke vertrekken van het Apostolisch Paleis in het Vaticaan te versieren. Paus Leo X haalde de kunstenaar terug om een van de loggia’s te versieren, een zaal in de westvleugel van de tweede verdieping, die uitkijkt op de binnenplaats van Sint-Damasus.
De versierde zaal, ook bekend als de Loggia van Rafaël, werd „onmiddellijk beschouwd als een van de hoogste uitingen van renaissancekunst toegepast op architectuur“, aldus een persbericht van 24 juni van de Vaticaanse Musea. „Het is vandaag de dag nog steeds een van de meest verfijnde getuigenissen van de figuratieve taal van het begin van de 16e eeuw.“
Een van de meer dan twintig restauratoren gebruikt lijminjecties om de verflaag van de fresco’s in de Rafaëlzaal in het Apostolisch Paleis van het Vaticaan te stabiliseren, juni 2026. | Foto: Laboratorium voor de restauratie van schilderijen en houtmaterialen van de Vaticaanse Musea/Gouvernement van Vaticaanstad/Directoraat van de Vaticaanse Musea |
De zaal is „een doorgang die lange tijd werd doorkruist door kardinalen, hoge prelaten en ambassadeurs die de paus bezochten, bewonderd en gekopieerd door de grootste Italiaanse en buitenlandse kunstenaars en een onmisbare bestemming van de Grand Tour“, aldus Barbara Jatta, directeur van de Vaticaanse Musea, geciteerd in het persbericht.
De restauratiewerkzaamheden „zullen een cruciaal moment markeren, zowel in de geschiedenis van de restauratie als in de geschiedenis van de Italiaanse renaissancekunst“, zei ze.
De kosten van het project, de allereerste grootschalige restauratie van de fresco’s, worden gesponsord door het World Monuments Fund en de Stephen A. Schwarzman Foundation.
Delicaat restauratieproces
Een restauratrice beoordeelt het resultaat van het losmaken van de verflaag op de fresco’s in de Rafaëlzaal in het Apostolisch Paleis van het Vaticaan. | Foto: Laboratorium voor de restauratie van schilderijen en houtmaterialen van de Vaticaanse Musea/Gouvernement van Vaticaanstad/Directoraat van de Vaticaanse Musea |
Angela Cerreta, de directrice van de restauratie, vertelde in juni aan het Spaanse nieuwsmedium ABC dat de schilderingen er niet goed aan toe zijn: „Het is een zeer kwetsbaar oppervlak dat al eeuwenlang aan de elementen is blootgesteld. Jarenlang zijn er kopieën van gemaakt uit angst dat het verloren zou gaan.”
„We analyseren de gravures nauwgezet om alle fasen voorafgaand aan de beschadigingen te bestuderen“, zei zij, waarbij zij uitlegde dat het Vaticaan in de jaren zeventig probeerde de zaal te restaureren met anorganische producten, maar dat het resultaat niet goed uitpakte.
„Sindsdien is er een soort negatieve legende ontstaan rond deze zaal, die suggereert dat het beter was om hem met rust te laten“, vertelde Cerreta aan het Spaanse nieuwsmedium. Maar tussen 2019 en 2023 voerden restaurateurs aanvullende restauratietests uit om de juiste technologie te vinden.
Een restauratrice verwijdert in juni 2026 oppervlakte-stof uit de Rafaëlzaal in het Apostolisch Paleis van het Vaticaan. | Foto: Laboratorium voor de restauratie van schilderijen en houtmaterialen van de Vaticaanse Musea/Gouvernement van Vaticaanstad/Directoraat van de Vaticaanse Musea |
Paolo Violini, hoofdconservator voor schilderijen en houtmaterialen bij de Vaticaanse Musea, zei: „Onderzoek van het oppervlak bracht aan het licht dat een ‘droge’ reinigingsmethode moest worden toegepast om de delicate originele lagen en hun kwetsbare, bewaard gebleven sporen te behouden, die zeer gevoelig zijn voor de inwerking van chemische procedures. Lasertechnologie bleek uitzonderlijk effectief om aan deze eis te voldoen.”
„Na een reeks tests met verschillende systemen en werkwijzen werd gekozen voor een ‘actieve vezel’-model vanwege de veelzijdigheid bij het regelen van de reinigingsintensiteit, wat een uiterst nauwkeurige en gedetailleerde controle mogelijk maakt“, aldus zijn verklaring.
Onderdeel van het restauratieproces is de installatie van een nieuw verlichtingssysteem en nieuwe ramen met filters om de fresco’s te beschermen tegen ultraviolette straling en de zonnewarmte te verminderen. De kosten voor de verlichting en de ramen worden gedragen door de Patronen van de Kunsten in de Vaticaanse Musea.
Nadat de restauratie is afgerond, zal de Stephen A. Schwarzman Foundation de kosten voor het digitaliseren van het kunstwerk voor haar rekening nemen, en de Vaticaanse Musea overwegen ook de mogelijkheid om de gang op bepaalde data voor het publiek open te stellen.
Bron: https://www.ewtnnews.com/vatican/vatican-begins-5-year-5-million-euro-restoration-of-renaissance-frescoes-in-hall-of-raphael dd 1 juli 2026.
Vertaling: EWTN Lage Landen (HR)
Gerelateerd
