Spaanse bisschoppen: ‘We kunnen niet zomaar toekijken hoe het schip zinkt’

8 mei 2026 – Foto: TTstudio/Shutterstock |

ACI Prensa – EWTN LC |

Enkele weken voor het apostolisch bezoek van paus Leo XIV aan Spanje publiceerde de Spaanse Bisschoppenconferentie (CEE, naar de Spaanse afkorting) een document waarin zeven pastorale prioriteiten voor de periode 2026–2030 worden vastgesteld, waarin zij een uitdagende oproep doen: “We kunnen niet gewoon toekijken hoe het schip zinkt.”

Het document, getiteld “Ga op weg,” werd goedgekeurd tijdens de plenaire vergadering in november 2025, maar werd pas na de conferentiebijeenkomst in april gepubliceerd.

Na een oefening in “gesprek in de Geest” — dezelfde methode die werd gebruikt tijdens de Synode over Synodaliteit — stelden de Spaanse geestelijken de volgende zeven prioritaire pastorale doelen vast:

1. Het Evangelie verkondigen en inwijding in het christelijk leven

De geestelijken merkten op dat “in Spanje het tijdperk — dat eeuwenlang stevig was gevestigd — waarin men zou zeggen: ‘Ik ben katholiek omdat ik in Spanje ben geboren,’ voorbij is. We mogen de christelijke bekering niet langer als vanzelfsprekend beschouwen.”

Dienovereenkomstig is het catechumenaat een “onmisbare” realiteit in de bisdommen, die dient om de voortdurende groei van betekenisvolle ervaringen na de eerste verkondiging van het Evangelie te waarborgen. “Tegenwoordig vormen christelijke initiatie en het scheppen van gemeenschappen die personen door dit proces begeleiden en de nieuw ingewijden welkom heten een fundamentele prioriteit,” verklaarden zij.

De bisschoppen benadrukten verder dat “in de geseculariseerde Spaanse samenleving de uitdaging voor de Kerk niet zozeer het atheïsme is, maar de honger naar God, die zich op heel diverse manieren manifesteert,” zodat alle pastorale acties “hun impact op de eerste verkondiging zouden moeten beoordelen.”

2. Zondag vieren

Bovenop de uitdaging van christelijke initiatie komt “een andere grote uitdaging van het kerkelijke leven: de viering van de Heerenzondag” — dat wil zeggen, de deelname aan de zondagse mis, die, zoals de geestelijken benadrukten, “geen loutere daad van privédevotie of het nakomen van een verplichting is, maar eerder de ervaring van het zijn van een vergadering van de geroepen — degenen die door het Woord werden opgeroepen, samengekomen als een volk dat de vorm aanneemt van het lichaam van Christus, om op missie te worden uitgezonden.”

In Spanje gaat slechts ongeveer 8 miljoen van de 45 miljoen inwoners regelmatig op zondag naar de mis.

3. Een Kerk met minder mensen maar vele parochies

De derde pastorale zorg van de bisschoppen vloeit voort uit de constatering dat de Katholieke Kerk in Spanje meer dan 22.000 parochies heeft, verspreid over meer dan 11.000 gemeenten en kleinere lokale entiteiten, waarvan velen minder dan 100 inwoners tellen.

Deze verspreiding onthult “een grote asymmetrie.” Zoals de geestelijken met bezorgdheid uitdrukten: “veel doopvonten ‘houden geen water’ — dat wil zeggen, er is geen christelijke gemeenschap die onder werking van de Geest het vermogen bezit om nieuwe christenen voort te brengen.”

Aan de andere kant bezit in gebieden met grotere bevolkingsaantallen de parochiegemeenschap “een zeer zwak bewustzijn van de verantwoordelijkheid die de doopvont met zich meebrengt.”

Naast de parochiale structuur van het bisdom telt Spanje 1.400 kloosters en bedevaartsoorden evenals honderden niet-parochiale kerken waar de zondagse Eucharistie wordt gevierd, instellingen die doorgaans onder de zorg van religieuze gemeenschappen vallen.

In dit opzicht verklaarden de geestelijken: “We kunnen niet gewoon toekijken hoe het schip zinkt.”

4. Vormende gemeenschappen bevorderen

Aangezien “men nooit alleen christen kan zijn geweest,” achten de geestelijken het noodzakelijk om “een zichtbare gemeenschappelijke gezicht” te bieden en het ontstaan van gemeenschappen te stimuleren “waar de integrale vorming van het hart geleefd kan worden.”

De bisschoppen erkenden dat ondanks ervaringen van eerste verkondiging, “er soms de moeilijkheid bestaat om emotie in deugd om te zetten,” zoals vermeld in het onlangs gepubliceerde document “Cor ad cor loquitur” (“Hart spreekt tot hart”).

In dit opzicht beschouwen zij de integratie van katholieke immigranten als een “grote kans om de gemeenschappen nieuw leven en verjonging in te blazen.”

5. Geloof beleven in een pluralistische samenleving

De Spaanse geestelijken richtten hun aandacht op de pluralistische sociale realiteit waarin “mensen van diverse etnische oorsprong, met uiteenlopende ideologische, ethische en religieuze wereldbeelden” samenleven — en niet altijd “in een juiste geest van samenleven, maar eerder in confrontatie vervallen.”

Aangezien “de religieuze kaart van Spanje verandert” en “steeds meer aanhangers van andere religies er zijn die niet ‘van buitenaf komen,’” vormt dit “een nieuwe uitdaging voor de Kerk, die kanalen voor samenleven gebaseerd op wederzijds respect en het fundamentele recht op godsdienstvrijheid moet opzetten.”

6. Migranten verwelkomen, beschermen, bevorderen en integreren

De bisschoppenconferentie houdt ook rekening met de noodzaak om de realiteit van toenemende migratie vanuit een tweeërlei perspectief aan te pakken.

“Katholieken moeten worden opgenomen in de christelijke gemeenschap”; daarom riep de CEE op tot een inspanning om hen te verwelkomen door “de mogelijkheid te bieden van een eigen ruimte die de gemeenschap met het geheel niet verbreekt.”

Wat betreft mensen van andere geloven, benadrukten de geestelijken de “kans voor interreligieuze dialoog en samenwerking in dienst van het algemeen welzijn,” terwijl zij erkennen dat dit “een uitdaging vormt voor katholieken, die gevormd moeten worden om in dialoog te treden gebaseerd op wederzijds respect.”

7. De liefde uit het hart van Christus naar de wereld brengen

Voorbij kwesties die meer specifiek zijn voor de Spaanse context, streven de geestelijken er in hun laatste pastorale richtlijnen naar om de liefde van God buiten de grenzen van de Kerk aanwezig te maken: “Het is essentieel om politieke charitas te beoefenen op scholen, in wijken, in ziekenhuizen en in onze onderlinge relaties — waar mogelijk een aanwezigheid te bevorderen binnen de institutionele politiek, het leven van politieke partijen of andere kanalen van institutionele actie.”

Op het gebied van liefdadigheid waarschuwden de bisschoppen ook dat “we het risico lopen dat onze organisaties — zo afhankelijk van de welvaartsstaat, haar regels en subsidies voor de derde sector — de nieuwigheid van christelijke liefde op een zwakke wijze aanbieden en gemakkelijk verward kunnen worden met NGO’s [niet-gouvernementele organisaties]. Hetzelfde kan ons overkomen in onze onderwijsinstellingen of onze media.”

Dit verhaal werd eerst gepubliceerd door ACI Prensa, de Spaanstalige zusterdienst van EWTN News. Het is vertaald en aangepast door EWTN News English.