Een lastige minderheid, zoals Afrikaners

2 oktober 2026 – Ernst Roets, uitvoerend directeur van Lex Libertas en een van de organisatoren van de White Cross Project-conferentie, spreekt op 25 september in de National Press Club in Washington, D.C. Foto: Alberto Fernandez / National Catholic Register)

NCRegister – Alberto M. Fernandez |

COMMENTAAR: Er zijn minderheden die handig of nuttig zijn en dan zijn er nog diegenen die velen in de wereld het liefst zouden willen wegwensen, zoals de Afrikaners.

Iedereen die ogen heeft om te zien, weet dat er onrechtvaardigheid in de wereld heerst. Ondanks de voortdurende aandacht voor Gaza van de afgelopen drie jaar was en blijft Soedan de grootste, ergste – en meest genegeerde – humanitaire crisis in de wereld van vandaag.

En ondanks alle aandacht die de Palestijnse zaak krijgt, in het Engels en andere talen, weten maar weinigen dat de grootste bevolkingsgroep in het Midden-Oosten die streeft naar een eigen staat en zelfbeschikking – die haar al zo lang worden ontzegd – bestaat uit de 30 miljoen Koerden, een volk waarvan het thuisland verdeeld is over Turkije, Iran, Irak en Syrië.

Er zijn minderheden die goed van pas komen of nuttig zijn, en er zijn er die velen in de wereld het liefst zouden wegwensen. De passies en belangen van het Westen ten aanzien van dergelijke zaken wisselen. Ooit was ‘Free Tibet’ een hot topic. Twintig jaar geleden – ik heb het met eigen ogen gezien – kwamen honderdduizenden mensen bijeen op de Mall in Washington, D.C., om ‘Darfur te redden’. Vandaag de dag is Darfur nog steeds niet ‘gered’, en niemand geeft er nog iets om.

Deze gedachten kwamen voor mij scherp naar voren tijdens de opmerkelijke White Cross Project-conferentie die op 25 september door diverse Zuid-Afrikaanse Afrikaner-groeperingen werd gehouden in de National Press Club in Washington, D.C. Deze locatie was ooit het toneel van ANC-grootheden als Nelson Mandela en Oliver Tambo, evenals hun communistische bondgenoot, de vurige militant Chris Hani.

Ditmaal werd het evenement geopend met een gebed, waaronder Psalm 121 en het Onze Vader, in welluidend Engels met een Afrikaans accent. De conferentie was zowel een herdenking – een indringend getuigenis van de door geweld omgebrachte blanke Afrikaners – als een openhartige, afgewogen discussie over „kwesties met betrekking tot de crisis in Zuid-Afrika, waaronder politieke ophitsing, aanvallen op boerderijen, op ras gebaseerde wetgeving, bedreigingen van eigendomsrechten en praktische maatregelen ter versterking van het constitutionele bestuur, gelijke behandeling, veiligheid in de gemeenschap en decentralisatie“.

De 3.000 witte kruisen van het White Cross Project die later die dag op de National Mall in Washington waren opgesteld, stonden symbool voor echte mensen die sinds 1980 zijn vermoord, vaak met wrede, openlijk racistische bedoelingen. Het is gevaarlijker om een Zuid-Afrikaanse boer te zijn dan om in Damascus of Bagdad te wonen.

Toen mensen de afgelopen decennia aan Afrikaners of Boeren dachten – als ze al aan hen dachten – was dat in verband met het ter ziele gegane apartheidsregime dat meer dan 30 jaar geleden ten einde kwam. Maar hoewel hun aantal afneemt, zijn er nog steeds 4,5 miljoen blanke Zuid-Afrikanen, van wie de meesten Afrikaners zijn, afstammelingen van de Nederlanders die bijna vier eeuwen geleden bij de Kaap de Goede Hoop aankwamen.

Het was president Trump die het dilemma van de Afrikaners in februari 2025 weer op de voorpagina’s bracht toen hij aankondigde dat de Verenigde Staten enkele blanke Zuid-Afrikanen, voornamelijk Afrikaners, die op de vlucht waren voor vervolging, als vluchtelingen zouden toelaten.

Dat er in Zuid-Afrika sprake is van vervolging van Afrikaners is een onmiskenbaar feit. In hoeverre dat het geval is, wat precies de oorzaak ervan is en hoe dit kan worden benoemd en aangepakt, zijn allemaal omstreden punten. Maar Zuid-Afrika kent nu meer rassenwetten dan ten tijde van de apartheid, en vandaag de dag is de ongelijkheid groter tussen arm en rijk binnen de zwarte Afrikaanse bevolking dan tussen zwart en wit. Er is iets mis, en de machthebbers — het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), zijn bondgenoten en zelfs de politieke rivalen van het ANC aan de linkerkant van het politieke spectrum — willen dat niet toegeven.

In zekere zin verhult de controverse over het lijden van de Afrikaners bijna een bittere realiteit die voor iedereen duidelijk zou moeten zijn: dat het ANC een uitgesleten pad volgt van een nationale bevrijdingsbeweging die is veranderd in een corrupte, diepgewortelde oligarchie, zoals we die vaak hebben gezien in het Zuiden. Ver ten noorden van Zuid-Afrika ligt Zuid-Soedan, een land dat is ontstaan als onderdeel van een bevrijdingsstrijd en waar de zegevierende Soedanese Volksbevrijdingsbeweging „het tirannieke Khartoem in Juba heeft nagebootst“, zoals een gedesillusioneerde Zuid-Soedanees het mij uitdrukte.

Het opmerkelijke aan de strijd van de Afrikaners is dat velen, misschien wel de meesten, niet willen vluchten. De uitvoerend directeur van Lex Libertas, een van de organisatoren van de conferentie, Ernst Roets, spreekt welsprekend over „het recht om te blijven“. Dit is een overtuiging die paus Leo XIV vaak tot uitdrukking bracht in veel van zijn uitspraken over de rechten van migranten.

Afgelopen juni riep hij in Spanje, in een toespraak tot organisaties die met migranten werken, op tot „beleid dat iedereen in staat stelt waardig in zijn eigen land te leven“. Naast het recht om te migreren vroeg hij ook om ‘het recht om niet te hoeven migreren: het recht om in het eigen huis te blijven zonder honger, oorlog, vervolging, geweld, het onbewoonbaar worden van het land, corruptie die de armen hun brood ontneemt of wapens die de toekomst van kinderen vernietigen.’

Sommigen zien Trumps betrokkenheid bij de controverse en doen die automatisch af als onbelangrijk. Of ze denken dat de Afrikaners ‘het verdienden’ en dat, decennia na het einde van de apartheid, hun kinderen en kleinkinderen voortdurend gestraft moeten worden.

Beide reacties zijn volkomen verkeerd. Het geweld, de wetteloosheid en het kwaad dat de blanke Zuid-Afrikanen wordt aangedaan, wordt ook op andere Zuid-Afrikanen losgelaten. En het vervangen van een ter ziele gegane racistische staat door een andere, nu vermomd in de taal van sociale rechtvaardigheid, maakt zowel de samenleving als de rechtvaardigheid tot een aanfluiting.

Er zijn ‘gemakkelijke’ minderheden die dienen voor het ‘deugpronken’ van onze elites, en er zijn ‘lastige’ minderheden die een vroege, ongemakkelijke en onopgemerkte waarschuwing geven dat het bestuur en de samenleving ernstig op het verkeerde spoor zitten. Het door een zwarte meerderheid geregeerde Zuid-Afrika had de luxe om terug te kijken op 30 jaar bittere, concrete lessen uit de rest van Afrika, van kleptocratieën en hardhandige leiders, van Mobutu tot Mugabe. Het beste moment om zo’n toekomst af te wijzen was 1994. Het op één na beste moment is nu.