Peter Kreeft: de volmaakte katholieke hoogleraar

12 augustus 2026 – Hoogleraar Peter Kreeft, die al meer dan 60 jaar lesgeeft, is een publiekslieveling. Foto:
Cole DeSantis/Rhode Island Catholic |

NCRegister – Matthew McDonald |

De filosoof en auteur van meer dan 100 boeken (waaronder een over de spiritualiteit van het surfen) staat op het punt aan zijn 62e jaar als docent aan het Boston College te beginnen.

Peter Kreeft houdt zo veel van lesgeven en heeft zo’n hekel aan commissies dat hij jaren geleden een afspraak maakte met de voorzitter van de afdeling filosofie om een extra cursus te geven in ruil voor het niet hoeven uitvoeren van administratieve taken.

Maar ja, hij hoeft eigenlijk helemaal niets te doen. Op 89-jarige leeftijd komt Kreeft al lang in aanmerking voor een riant pensioen. Toch is hij van plan om komend academisch jaar weer les te geven — zijn 62e sinds hij in 1965 bij de faculteit van Boston College kwam.

Hij kiest ervoor om dit te doen ondanks het recente overlijden van zijn vrouw Maria, met wie hij 63 jaar getrouwd was. Zij stierf op 31 mei op 85-jarige leeftijd, na een strijd tegen de ziekte van Parkinson. Kreeft had haar thuis meer dan een jaar verzorgd, totdat zij erop stond naar een verpleeghuis te verhuizen om hem van die verantwoordelijkheid te ontlasten, zoals hij vertelde aan Matt Fradd in diens podcast Pints With Aquinas tijdens een veelbekeken interview in juli.

„Waarom geef ik nog steeds les?” zei Kreeft tegen de Register. „Waarom zou ik dat niet doen? Het is werk dat de moeite waard is, ik kan het goed doen en ik geniet ervan. Drie goede redenen.”

„Ik heb het concept van pensioen nooit begrepen. Pensioen,” voegde hij eraan toe, „is de dood.”

Kreeft (uit te spreken als het Nederlandse woord) is hoogleraar filosofie en een productief auteur, spreker en verdediger van het katholieke geloof.

Hoe productief? Op verzoek van de Register heeft Brandon Vogt, die als senior publishing director bij Word on Fire met Kreeft als auteur samenwerkt, een bibliografie van Kreeft bijgewerkt die hij enkele jaren geleden had samengesteld, en concludeerde dat Kreeft op het moment van schrijven 110 boeken heeft geschreven. Daarin zijn zijn artikelen en openbare lezingen niet meegerekend.

Een verhaal als dit, in een serie over legendarische katholieke professoren, kan overkomen als een soort prijs voor zijn levenswerk. Maar Kreefts bewonderaars spreken over zijn prestaties in de tegenwoordige tijd.

„Ik geloof dat Peter Kreeft de grootste nog levende apologeet van de Kerk is, wiens filosofische, theologische en literaire oeuvre de Kerk nog eeuwenlang zal voeden”, aldus mgr. Roger Landry, nationaal directeur van The Pontifical Mission Societies USA en een regelmatige medewerker van de Register.

„Hij maakt iedereen die hem leest en hoort sterker in geloof, hoop en liefde voor God en de naaste.”

„Ik ken gewoon geen enkele andere figuur in het Amerikaanse katholicisme die gedurende zo’n lange periode zo’n grote evangelische invloed heeft gehad als Peter Kreeft,” aldus Vogt, die Kreeft heeft bezocht en hem als een vriend beschouwt. „De invloed van Peter zal nog meer dan 100 jaar voelbaar zijn in de Amerikaanse Kerk.”

Zelfs zijn vorig jaar gepubliceerde spirituele memoires, From Calvinist to Catholic, zijn geen afscheidswerk. Kreeft werkt aan meerdere nieuwe boeken.

Grappenmaker

Peter John Kreeft werd in 1937 geboren in het noorden van New Jersey, als enig kind in een gelovig, kerkelijk Nederlands-hervormd gezin. (Zijn vier grootouders waren allemaal in Nederland geboren.)

Als kind hield Kreeft van grappen uithalen; zijn vrienden noemden hem „Pranks“. Hij hield van sport — hij is al fan van de Boston Red Sox sinds de New York Giants in 1957 naar de westkust vertrokken. Hij was ook een fervent lezer, onder andere van historische romans en sciencefiction. „Sommige van mijn beste vrienden zijn denkbeeldig“, schrijft hij in From Calvinist to Catholic.

Op zijn christelijke middelbare school won hij in zijn laatste jaar een prijs voor een anti-katholiek essay.

Toch zette een vraag die zijn kamergenoot hem op zijn eerste dag aan het Calvin College in Grand Rapids, Michigan, stelde, Kreeft ertoe aan zijn aannames te herzien: ‘Waarom bidden wij niet tot heiligen, zoals de katholieken doen?’

De vraag bracht Kreeft noch zijn kamergenoot tot bekering. Maar ze leidde tot andere vragen, „zoals één losse steen een lawine kan veroorzaken”, merkt hij op in zijn spirituele autobiografie. Kreeft beschrijft zijn geleidelijke bekering tot het katholicisme als „grotendeels, maar niet volledig, intellectueel”.

Van calvinist tot katholiek, gepubliceerd in 2025, beschrijft Kreefts moeizame reis van ongeveer vier jaar van het evangelisch protestantisme naar de Rooms-Katholieke Kerk, maar Kreeft maakt zichzelf niet tot de held van het verhaal. Op een gegeven moment levert hij impliciet kritiek op zijn eigen aanpak tijdens dat proces.

„Ik had bewondering voor de zelfopofferende heiligen, maar dan wel vanaf een veilige afstand”, schrijft Kreeft, in een zin die op zijn minst vaag doet denken aan het halfslachtige gebed van de heilige Augustinus in Boek VIII van Confessiones, waarin hij om een bepaalde genade vraagt maar eindigt met de woorden „maar nu nog niet”.

Gevraagd naar zijn zin en die van de heilige Augustinus, erkende Kreeft dat er een overeenkomst tussen beide bestaat.

„Toen ik in een midlifecrisis terechtkwam en voor het eerst in mijn leven een beetje angst voor de dood voelde, heb ik die angst verwerkt door een boek over de dood te schrijven. Dit is dus een goed excuus om geen heilige te worden – namelijk jezelf vertrouwd maken met het advies van de heiligen, zodat je je kunt voorstellen dat je het hebt gedaan, ook al is dat niet zo,” zei Kreeft. “Wij intellectuelen zijn erg goed in het gebruik van onze verbeelding. Heel nuttig.”

In 1960, tijdens zijn eerste jaar aan de universiteit van Yale, werd hij voorwaardelijk katholiek gedoopt. (Hij stapte over naar Fordham om Thomas van Aquino grondiger te kunnen bestuderen en behaalde daar zijn doctoraat.)

Kreeft dacht er serieus over na om priester te worden, maar in plaats daarvan werd hij verliefd op zijn peet, die ten tijde van zijn doop de vriendin was van zijn voormalige kamergenoot op de universiteit. (Ze hadden een speciale dispensatie uit Rome nodig om in 1962 te kunnen trouwen.)

Hij en wijlen Maria Antoinette Massi hebben vier kinderen, vijf kleinkinderen en vier achterkleinkinderen.

Kreeft de docent

Patrick Miller, 29, die in mei 2025 een masterdiploma in filosofie behaalde, vertelde de Register dat hij mede vanwege Kreeft naar Boston College was gekomen.

Hij en zijn vader, Nicholas Miller, een hoogleraar kerkgeschiedenis aan het Seventh-day Adventist Theological Seminary van Andrews University in Michigan, zijn dol op surfen, en zijn vader gaf hem een van Kreefts boeken, getiteld I Surf, Therefore I Am: A Philosophy of Surfing (2008). (Kreeft beschouwt surfen als een religieuze ervaring, mede omdat de surfer zich „heilig voelt“ terwijl hij de kracht en schoonheid van Gods schepping ervaart. „Het voelt alsof er iets van de andere kant, van de andere kant van het universum, doorkomt: de fundamentele energie van het bestaan“, legt Kreeft uit in een video over deze watersport.)

Vader en zoon bezochten de campus in het voorjaar van 2023, toen Patrick erover dacht om daar te gaan studeren, en Kreeft nodigde hen uit voor een lunch in de personeelskantine.

„De eerste vraag die mijn vader hem stelde toen we hem ontmoetten, was: ‚Surf je nog?‘“, herinnert Miller zich.

Kreefts antwoord? „Bidt de paus nog?“

(Hoewel hij tijdens een bezoek aan Florida, toen hij midden vijftig was, een surfwedstrijd in de masterklasse won, staat Kreeft niet langer op een surfplank, maar bodyboardt hij.)

Naast het boek over surfen had Miller ook Kreefts boek Between Heaven and Hell gelezen, een dialoog tussen drie beroemde mannen die in 1963 op dezelfde dag stierven: John F. Kennedy, C.S. Lewis en Aldous Huxley.

„Ik was echt onder de indruk van de argumentatie, maar ook van hun creativiteit,” zei Miller over de twee boeken. Kreeft heeft volgens hem de gave om „filosofische concepten tot leven te brengen en ze toegankelijk en boeiend te maken.”

Hij volgde twee cursussen bij Kreeft, waaronder een over Plato’s Republiek.

„ “Hij was zo ongeveer de meest socratische docent die je je kunt voorstellen. Hij genoot echt van de dialoog met studenten, en bovendien eiste hij die ook,” zei Miller.

Tijdens een college vroeg in het semester vroeg Kreeft de studenten of ze vragen hadden over de lezingen. Niemand zei iets.

“En hij zei: ‘Nou, als niemand van jullie vragen heeft, ga ik gewoon op het bureau zitten en wachten tot jullie er wel een hebben,’” herinnerde Miller zich.

Na een ongemakkelijke stilte brak een student het ijs met een vraag, en de les ging verder.

Miller zei dat hij iets belangrijks had geleerd over leren.

“Het was belangrijker om vragen te stellen dan om slim, goed voorbereid of deskundig over te komen,” zei Miller, die zich identificeert als christen (maar niet als katholiek) en op het punt staat aan zijn tweede jaar als docent te beginnen op een christelijke klassieke middelbare school in North Carolina.

Een andere afgestudeerde studente, Grace Benz (23) uit Ann Arbor, Michigan, vertelde aan de Register dat ze Kreeft al kende toen ze opgroeide, omdat haar katholieke familie zijn boeken in huis had.

Benz, die nu eerstejaars doctoraatsstudente politieke wetenschappen is aan het Boston College, volgde Kreefts cursus Republic en woonde als toehoorder zijn college over C.S. Lewis bij.

„Hij is gewoon geweldig. Zo zou ik hem omschrijven,” zei Benz.

Tijdens de cursus over Lewis, zo vertelde Benz, vroeg een student: „Professor Kreeft, waarom bent u katholiek?”

„Hij antwoordde heel nuchter: ‘Omdat het waar is. Waarom zou ik een andere reden hebben?’”

Ze zei dat Kreeft moeilijke concepten begrijpelijk maakt en studenten vermaakt met zijn eigenzinnige gevoel voor humor.

“Ik was verbaasd over hoe scherp hij was, zowel fysiek als mentaal,” zei Benz. “Op een dag zei hij tijdens de les: ‘De heilige Jozef van Cupertino kon zweven. Ik zal jullie nu laten zien hoe je kunt zweven.’ En toen sprong hij.”

„En behoorlijk hoog ook,“ zei ze. „Hij ging een beetje in de hurkzit zitten en sprong toen. En daarna ging hij gewoon verder met zijn les.“

Publieke stem

Niet-studenten komen vaker in contact met Kreeft via zijn geschriften of zijn openbare lezingen. (Hij accepteert nog steeds uitnodigingen via zijn website, PeterKreeft.com.)

Mgr. Landry wijst op een recente bijdrage, een lezing die Kreeft in oktober 2023 hield tijdens de Eucharistische Conferentie van de staat New York, waarin hij verklaarde dat er geen keurig compromis mogelijk is ten aanzien van de katholieke leer dat brood en wijn door de handelingen van een priester tijdens de mis daadwerkelijk het Lichaam en Bloed van Jezus Christus worden.

„Er is geen middenweg wat betreft de eucharistie. Het is een absolute ‘het een of het ander’,” zei Kreeft.

Kreeft past hiermee op de eucharistie het argument van Lewis toe dat Jezus van Nazareth niet louter als een ethische leraar of een goed mens kan worden beschouwd, maar ofwel God moet zijn (zoals hij zelf zei dat hij was), ofwel moet hebben gelogen of gek was.

„Ik denk dat zijn herinterpretatie van C.S. Lewis’ verdediging van Jezus’ goddelijkheid – ‘Leugenaar, Gek of Heer’ – om aan te tonen dat de eucharistie óf God is óf de ‘meest godslasterlijke en belachelijke afgoderij in de geschiedenis’, de Kerk zal helpen bij de verdediging van de Werkelijke Tegenwoordigheid van Jezus in de eucharistie tot aan Jezus’ wederkomst,” vertelde mgr. Landry aan de Register.

Vogt noemt Kreeft als een factor in zijn bekering tot het katholicisme. In 2008, toen hij in zijn laatste jaar aan de universiteit zat, las Vogt twee boeken van Kreeft: een daarvan was Kreefts (in samenwerking met Ronald Tacelli geschreven) Handbook of Catholic Apologetics. Vogt noemde het Handbook „scherp, geestig en uiterst overtuigend“ in de inleiding van een boek uit 2021 dat Vogt redigeerde, getiteld Wisdom and Wonder: How Peter Kreeft Shaped the Next Generation of Catholics.

Vogt merkt op dat de overgrote meerderheid van Kreefts boeken niet gericht is op peer-review commissies, maar op leken.

„Mijn specialiteit is dat ik geen specialiteit heb; ik wil gewoon een brug slaan tussen de moeilijke filosofen en wetenschappers enerzijds en het gewone publiek anderzijds“, vertelde Kreeft aan de Register.

Dat is niet het gebruikelijke carrièrepad voor een academicus die erkenning zoekt bij zijn collega-academici.

„Ik denk dat hij de betere weg heeft gekozen. Ik denk dat hij wist waartoe God hem riep, en dat heeft hij gedaan“, aldus Vogt.

Een breder publiek

Zijn beoogde publiek reikt verder dan universiteitscampussen.

Tijdens een toespraak van 51 minuten hoe de cultuuroorlog te winnen op de Boston Catholic Men’s Conference in april 2008, werd Kreeft twaalf keer onderbroken door applaus, waaronder verschillende staande ovaties.

Preken voor eigen parochie?

Misschien.

Maar die parochie raakt doorgaans niet zo in vuur en vlam.

„Hij heeft gewoon het vermogen om profetisch te spreken in nuchtere taal,” zei Scot Landry, momenteel uitvoerend directeur van het Acton Institute (en de tweelingbroer van mgr. Landry), die 18 jaar geleden hielp bij de organisatie van de mannenconferentie en Kreeft daarvoor uitnodigde.

„Ik denk dat bij de meeste mensen, zelfs als ze hoge verwachtingen van hem hadden, die verwachtingen werden overtroffen,” zei Scot Landry.

Tijdens zijn toespraak vertelde Kreeft zijn toehoorders een aantal dingen die ze graag wilden horen, waarbij hij hun filosofische vijanden zowel logisch als retorisch aanviel. Maar hij daagde zijn toehoorders ook uit, riep hen op tot communie en biecht, en spoorde hen aan om open te staan voor Gods genade. Hij stelde dat de cultuuroorlog gewonnen begint te worden door hen en door de manier waarop zij hun leven voor Christus leiden.

„Zeg dus alstublieft elke seconde van je leven ‘ja’ tegen Hem. Houd Zijn liefde alstublieft niet tegen. Help Hem alstublieft onze wereld te redden,” zei Kreeft tegen het einde. „Wees alstublieft een heilige.”