De kracht van Jimmy Lai en de zwakte van keizer Xi

16 juni 2026 – Op deze foto, genomen op 16 juni 2020, poseert de pro-democratische mediamagnaat Jimmy Lai uit Hongkong in de kantoren van Next Digital in Hongkong. Foto: Anthony Wallace/AFP via Getty Images |

NCRegister – George Weigel Commentaren |

COMMENTAAR: Wat kunnen katholieken op dit moment voor Jimmy Lai doen?

Tijdens zijn topontmoeting in Peking in mei deed president Trump een poging om de Chinese leider Xi Jinping ervan te overtuigen Jimmy Lai vrij te laten uit zijn gevangenschap in Hongkong. Jimmy, die ik tot mijn eer een vriend mag noemen, is een 78-jarige diabetespatiënt die al zo’n 700 dagen langer in eenzame opsluiting zit dan de Verenigde Staten in de Tweede Wereldoorlog betrokken waren, en die nu een gevangenisstraf van 20 jaar uitzit wegens het bedreigen van de Chinese nationale veiligheid. Die veroordeling heeft niet meer juridische of morele geldigheid dan die van onze Heer door Pontius Pilatus. En ik vind het ontroerend dat, in de gevangeniscel waar Jimmy kleurpotloodschetsen van religieuze taferelen maakt, veel daarvan de kruisiging uitbeelden; een van die schetsen behoort tot mijn dierbaarste bezittingen. Door zich in gebed te conformeren aan de gekruisigde Heer, beleeft Jimmy Lai zijn onrechtvaardige straf als een gelegenheid tot genade.

Dat verandert echter niets aan de wrede realiteit van zijn situatie: namelijk de vrijwel zekere wetenschap dat hij in de gevangenis zal sterven, zonder ooit te zijn herenigd met zijn familie, tenzij keizer Xi hem in ballingschap laat gaan.

Donald Trump komt op mij niet over als een sentimentele man, maar ik heb de indruk dat hij echt begaan is met Jimmy Lai en zijn lot. Reden te meer dus om ons af te vragen waarom de president, bij het uitleggen van zijn poging om Xi Jinping te overtuigen Jimmy vrij te laten, communistische praatjes herhaalde over het feit dat Jimmy “chaos” zou veroorzaken – waarmee de Chinese communisten bedoelen: het aanmoedigen van en deelnemen aan vreedzame demonstraties waarin wordt geëist dat het regime in Peking de toezeggingen inzake vrijheid nakomt die het gedaan heeft toen Hongkong in 1997 weer onder Chinese soevereiniteit kwam. Het veroorzaken van deze “chaos”, zei de president, maakte Jimmy’s zaak tot een “moeilijke” voor de Chinese communistische dictator. Maar is dat de echte reden voor Xi Jinpings onverzettelijkheid tot nu toe in de zaak van Jimmy Lai?

Al enkele jaren vertellen goed geïnformeerde bronnen mij dat Jimmy verstrikt is geraakt in een conflict tussen het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken en de Chinese veiligheidsfunctionarissen in Peking en Hongkong.

Voor de diplomaten van het ministerie van Buitenlandse Zaken is Jimmy Lai een probleem waar ze graag van af zouden willen, zodat het niet keer op keer ter sprake komt in onderhandelingen met andere mogendheden. Dus ten tijde van Jimmy’s langdurige showproces in 2023-25 was het ministerie van Buitenlandse Zaken voorstander van “veroordelen en uitzetten”: de weerzinwekkende Nationale Veiligheidswet die in 2020 aan Hongkong werd opgelegd redden door hem schuldig te bevinden aan overtreding ervan, maar hem vervolgens uit Hongkong te verbannen – vermoedelijk naar Groot-Brittannië, waarvan Jimmy staatsburger is.

De veiligheidsfunctionarissen daarentegen zouden hebben aangevoerd dat, als Jimmy in ballingschap gaat, dit anderen in Hongkong alleen maar zal aanmoedigen om te protesteren tegen de steeds toenemende onderdrukking in die eens zo levendige stadstaat. Dus, zo luidt hun redenering, laat hem de straf van twintig jaar maar uitzitten, en als dat betekent dat Jimmy Lai in de Stanley-gevangenis sterft, dan is dat maar zo. In hun verwrongen gedachten zou dergelijke wreedheid wel eens nuttig kunnen zijn.

Een dergelijk geschil tussen twee facties van het Chinese communistische regime kan slechts door één man worden beslecht: Xi Jinping. Zijn weigering tot nu toe om het in het voordeel van het ministerie van Buitenlandse Zaken op te lossen, suggereert de mogelijkheid dat de keizer minder kleren aan heeft dan de rest van de wereld denkt: ofwel ontbreekt het hem aan de macht om het geschil tussen de voorzichtige diplomaten en de veiligheids-ploertocratie op te lossen, ofwel vreest hij dat het kiezen van de kant van het ministerie van Buitenlandse Zaken zijn stevige greep op het interne veiligheidsapparaat in gevaar zou brengen, met alle gevolgen van dien.

En dat, zo stel ik, is de reden waarom de zaak van Jimmy Lai een “moeilijke” is voor Xi Jinping: de onzin dat Jimmy “chaos” veroorzaakt, is een dekmantel voor de zwakte van de keizer.

Wat kunnen zijn medekatholieken op dit moment voor Jimmy Lai doen? We kunnen elke dag voor hem bidden. We kunnen de regering aansporen om te blijven aandringen op de vrijlating van Jimmy, en we kunnen onze afgevaardigden en senatoren aansporen om de regering onder druk te zetten om druk te blijven uitoefenen op het Chinese regime. We kunnen de bisschop van Hongkong, kardinaal Stephen Chow, SJ, die opvallend afwezig is geweest tijdens het hele drama rond Jimmy Lai, aansporen om te onthouden dat de belangrijkste politieke gevangene van het katholicisme een lid van zijn bisdom is, en dat deze witte martelaar alle pastorale steun verdient die de Kerk in Hongkong kan bieden, nu hij de mogelijkheid van een rood martelaarschap tegemoet gaat.

En, geïnspireerd door Jimmy Lai’s eigen rotsvaste geloof, kunnen we hopen dat die voortdurende voorbeden en druk leiden tot zijn terugkeer naar zijn gezin, en tot de vrijheid die Jimmy zo edelmoedig verdedigde omdat hij geloofde dat dit een religieuze en morele plicht was.

George Weigel George Weigel is de vooraanstaande senior fellow en William E. Simon-leerstoelhouder in katholieke studies aan het Ethics and Public Policy Center in Washington.