Gedenk: gij zijt stof, en tot stof keert gij terug

17 februari 2026 – Andrei Rublev. foto: pravmir.ru.

‘Aswoensdag roept op tot bekering en vasten naar God.
De liturgie van Aswoensdag wijst op de fundamentele dimensie van de vastentijd in de bekering van het hart tot God’ – Paus Benedictus XVI

“Toen boetseerde Jahwe God de mens uit stof, van de aarde genomen, en Hij blies hem de levensadem in de neus: zo werd de mens een levend wezen. ” (Genesis 2:7)

“In het zweet zult ge werken voor uw brood, tot gij terugkeert naar de grond, waaruit gij zijt genomen: gij zijt stof, en tot stof keert gij terug.’ ” (Genesis 3:19)

Ik kan me voorstellen dat de aanblik van miljoenen mensen die elk jaar aan het begin van de vastentijd uit kerken over de hele wereld stromen met zwarte vegen op hun voorhoofd voor niet-katholieken misschien wat verontrustend kan zijn. In sommige gevallen verraadt het de bevooroordeelden onder ons, zoals Ted Turner die ooit opmerkte dat degenen die zo “onder de as zitten” “Jezus-freaks” zijn.

De as doet herinneren aan onze sterfelijkheid en onze zondige aard, dus het is toepasselijk dat Aswoensdag het begin is van de vastentijd die we nu praktiseren. Verschillende passages in de Bijbel getuigen van deze oude symboliek van as bij de Joden:

“Alles herroep ik, over alles heb ik spijt, neergezeten in stof en as.” (Job 42:6)

“Toen Mordekai vernam wat er gebeurd was, scheurde hij zijn kleren doormidden, hulde zich in zak en as en ging de stad in, luidkeels en bitter schreiend.” (Esther 4:1)

“Is dat soms het vasten dat Ik verkies, is dat een dag waarop de mens zich vernedert? Zijn hoofd als een riet laten hangen en neerliggen in zak en as: noemt gij dat soms vasten, en een dag die Jahwe behaagt?” (Jesaja 58:5)

“Om u scheren ze zich kaal en hullen zich in zakken; in bittere smart wenen ze om u en bitter is hun rouwklacht.” (Ezechiël 27:30)

“En ik, Daniël, wendde mij tot God de Heer om door bidden en smeken en door vasten in zak en as van Hem inzicht te verkrijgen.” (Daniël 9:3)

Tot Jona’s verbazing en grote ergernis nam de koning van Nineve de waarschuwing die de profeet hem gaf ter harte: “Het woord van Jona kwam ook de koning van Nineve ter ore; hij stond op van zijn troon, legde zijn staatsiegewaad af, trok een boetekleed aan en zette zich neer in het stof.” (Jona 3:6). Het Nieuwe Testament maakt dezelfde verwijzing:

“Want als het bloed van bokken en stieren en de gesprenkelde as van een vaars de verontreinigden kan heiligen zodat zij wettelijk rein worden, (14 hoeveel groter is de kracht van Christus’ bloed!)” (Hebreeën 9:13)

Aswoensdag en Goede Vrijdag worden gevierd met boete, gebed, vasten en onthouding van vlees. Verder eten we geen vlees op de vrijdag van de vastentijd. Gezien het feit dat Christus 40 dagen lang in de woestijn helemaal niets at, hebben wij het eigenlijk heel gemakkelijk.

God biedt ons zijn eeuwige en onophoudelijke liefde ondanks onze zondigheid. Zo niet, dan is onze godsdienst minder dan waardeloos. Met vergeving komt leven, zoals Paulus de Korintiërs voorhoudt:

Wij zijn dus gezanten van Christus, God roept u op door ons woord. Wij smeken u in Christus’ naam: laat u met God verzoenen! 21 Hem die geen zonde heeft gekend, heeft God voor ons tot zonde gemaakt, opdat wij door Hem Gods eigen heiligheid zouden worden. (2 Korintiërs 5:20-21)

Zich bekeren en berouw tonen is eeuwig leven. Men wordt onsterfelijk of, beter gezegd, men erkent de onsterfelijkheid van zijn ziel en in dit besef komt men tot de vreugde van Christus in deze wereld – een bleke afspiegeling van de vreugde die ons wacht als we sterven en in zijn aanwezigheid zijn. De vastentijd is niet het saaie seizoen dat sommigen ons willen doen geloven. In plaats daarvan roept de Kerk ons op deze tijd met vreugde te vieren en te komen tot een vollere, liefdevollere en volwassener relatie met de Minnaar die ons in het bestaan en naar zijn liefde en een volmaaktere werkelijkheid heeft geroepen.

Angelo Stagnaro Angelo Stagnaro is een professioneel goochelaar, mentalist en katholiek auteur. Hij combineert zijn expertise als redacteur van Smoke & Mirrors met zijn achtergrond als seculier franciscaan en voormalig VN-correspondent voor de Heilige Stoel. Stagnaro heeft diverse boeken op zijn naam staan over zowel podiumkunst als geloofsverdieping, waaronder zijn recente A Lenten Cookbook for Catholics..

Bron: Remember: You Are Dust, and to Dust You Shall Return| National Catholic Register (ncregister.com) , eerder gepubliceerd in EWTN.LC dd 15 maart 2023

Vertaling: EWTN Lage Landen AV

Als u meer wilt lezen of horen over/van bijvoorbeeld ‘Sterfelijkheid’ ? Klik dan hier, of gebruik een van de tags bovenaan dit artikel

Als u meer wilt lezen of horen over/van bijvoorbeeld ‘Vastentijd’ ? Klik dan hier, of gebruik een van de tags bovenaan dit artikel