‘Seminaries moeten screening en begeleiding van priesterkandidaten verbeteren’

23 juli 2026 – Foto: Unsplash |

NCRegister – Matthew McDonald Onderwijs

Een onderzoek van de Universiteit van Notre Dame pleit voor een focus op de kwaliteit van roepingen in plaats van kwantiteit.

Dit is haalbaar door een betere voorbereiding op het celibaat en meer gebruik van psychologische hulpbronnen. Het doel, zo zeggen de auteurs van het onderzoek, is om kandidaten die geen priester zouden moeten worden effectiever te identificeren en kandidaten die wel priester zouden moeten worden beter voor te bereiden op het celibaat en het parochieleven.

Sommige kandidaten voor het priesterschap hebben meer psychologische beoordeling en hulp nodig dan ze momenteel krijgen, en sommige bisschoppen zouden meer moeten vertrouwen op het vormingsteam van de seminaries bij de beslissing of een seminarist gewijd moet worden, zo stelt een nieuw rapport van een toonaangevend katholiek onderzoekscentrum.

Het rapport, dat eerder deze week werd gepubliceerd door het McGrath Institute for Church Life aan de Universiteit van Notre Dame, beveelt ook strengere eisen aan met betrekking tot seksuele volwassenheid voordat een kandidaat de priesterwijding ontvangt, en meer middelen voor degenen met speciale behoeften, zoals autisme of een aandachtstekortstoornis.

Het doel, zo zeggen de auteurs van de studie, is om kandidaten die geen priester zouden moeten worden effectiever te identificeren en om kandidaten die wel priester zouden moeten worden beter voor te bereiden op het celibaat en het parochieleven.

„Hoe langer men zich bezighoudt met de priesteropleiding, hoe groter de kans dat we de ondraaglijke ervaring moeten doorstaan om toe te kijken hoe een man wordt gewijd die, naar ons stellige oordeel, dat niet zou moeten worden“, aldus het rapport, dat is geschreven door twee deskundigen op het gebied van de seminarieopleiding. „In het belang van alle betrokkenen, inclusief de seminarist zelf, moeten we afstappen van een fixatie op aantallen en aandringen op de kwaliteit van de mannen die geroepen worden.“

Het rapport, getiteld “Weet u of zij waardig zijn?” – een verwijzing naar de vraag die een bisschop tijdens de wijdingsrite stelt aan de rector van een seminarie of de roepingenbegeleider – bevat twaalf aanbevelingen voor degenen die betrokken zijn bij de vorming in het seminarie. Zo dringt een van de voorstellen er bij seminaries op aan om kandidaten duidelijk te maken dat zij “persoonlijke kwesties” aan de vormingsmedewerkers moeten melden als een verplichting uit “liefde voor de Kerk”.

De co-auteurs hebben hun conclusies getrokken uit een discussie onder een groep seminarie-experts over de manier waarop seminaries en bisdommen de geschiktheid van kandidaten voor de wijding beoordelen, naar aanleiding van een onderzoek uit 2024 over dit onderwerp door het Center for Applied Research in the Apostolate.

Het voorwoord van de studie, geschreven door John Cavadini, voormalig directeur van het McGrath-instituut en theoloog aan de Universiteit van Notre Dame, plaatst het belang van het rapport nadrukkelijk in de context van de crisis rond seksueel misbruik door geestelijken. Cavadini schrijft dat de nadruk op kwaliteit boven kwantiteit, die bepalend is geweest voor het werk van het McGrath-instituut op het gebied van de vorming in het seminarie, „een kerkelijke cultuur zal creëren waarin seksueel misbruik minder snel voorkomt en waarin, wanneer het toch gebeurt, de gevolgen voor de slachtoffers en het hele Volk van God tijdig en op pastoraal effectieve wijze worden aangepakt.”

‘We kunnen beter’

Toen de Register vroeg hoe wijdverbreid de door hen gesignaleerde problemen in de Amerikaanse seminarieopleiding zijn, beschreven de co-auteurs van het rapport deze als zwakke punten in een verder gezond systeem dat mannen voorbereidt op het priesterschap.

“Mijn indruk is dat de overgrote meerderheid van de mannen die momenteel in voorbereiding en vorming zijn, waarschijnlijk zeer solide kandidaten zijn. Het is vaak meer de vraag of we desondanks aan hun behoeften kunnen voldoen om hen zo goed mogelijk voor te bereiden”, aldus medeauteur pater Thomas Berg, voormalig formator aan het St. Joseph Seminary in het aartsbisdom New York en momenteel gastdocent aan het McGrath Institute.

Timothy Lock, psycholoog en directeur van de psychologische dienst aan het St. Joseph’s Seminary in het aartsbisdom New York en medeauteur van het rapport, zei dat de huidige seminaristen “gewone jongens” zijn die naar het seminarie komen met zwakke punten die in de bredere samenleving veel voorkomen, en dat de meesten de aandacht krijgen die ze nodig hebben om met problemen om te gaan en spiritueel te groeien.

„Ik denk dat de katholieke Kerk in Amerika heel trots mag zijn op de positieve vooruitgang in de seminarieopleiding voor onze seminaristen en onze priesters. In de Verenigde Staten doen we uitstekend werk bij het opleiden van priesters,” aldus Lock. „Maar we kunnen nog beter.”

„Dit rapport is geen alarmbel,” voegde hij eraan toe. „Dit rapport is een oproep tot grootsheid.”

Psychologie en speciale behoeften

Toch stelt het rapport dat seminaries „vaak onvoldoende worden ondersteund door de psychologische wetenschappen“, dat „geschiktheidsbeoordelingen vaak gefragmenteerd zijn“, dat het personeel van seminaries „niet ten volle gebruikmaakt van de eerste psychologische evaluatie van kandidaten“, en dat sommige opleidingen er niet in slagen „seksuele dwangmatigheid, onverwerkte trauma’s, grensproblemen of diepgewortelde psychoseksuele verwarring“ te herkennen en aan te pakken, wat volgens het rapport kan leiden tot „voortijdige doorstroming“ naar het priesterschap.

Het rapport wijst ook op wat het een „grote variatie“ noemt in de „kwaliteit“ van de psychologische evaluaties die op seminaries worden gebruikt, waarbij sommige „slechts een oppervlakkig overzicht van de persoonlijkheid bieden, zonder zinvol inzicht“, en merkt op dat de meeste psychologen die de evaluaties opstellen geen katholieken zijn.

Gezien de toename van de prevalentie van autisme onder seminaristen erkende de studie daarmee samenhangende uitdagingen zoals „verminderde empathie“ en „cognitieve en emotionele starheid“. Maar hoewel uit het onderzoek bleek dat 20% van de bisschoppen autisme beschouwt als een reden voor uitsluiting van de wijding, adviseerden de auteurs meer onderzoek en ondersteuning.

Pater Berg en Lock stelden in het rapport ook voor dat het gebruik van medicatie voor ADHD of OCD „niet als een belemmering voor de wijding mag worden beschouwd“.

Seksualiteit en celibaat

De langste aanbevelingen in het rapport hebben betrekking op de menselijke seksualiteit.

Het rapport merkt op dat, hoewel de meeste ondervraagde Amerikaanse bisschoppen zich niet op hun gemak voelen bij het wijden van een man die zich seksueel aangetrokken voelt tot mannen, ongeveer 22% aangeeft dat wel te doen, „op voorwaarde dat hij zich strikt aan het celibaat houdt“. Het rapport beveelt aan dat bisschoppen „de nodige gesprekken bevorderen en daar actief aan deelnemen, die de Kerk zullen leiden naar een meer eensgezinde bezinning over hoe de Heilige Geest ons in deze kwestie leidt“.

Het rapport gaat ook uitgebreid in op seksuele activiteit van seminaristen, waaronder masturbatie en het gebruik van pornografie, en identificeert dit als een probleem voor toekomstige priesters als het niet tijdens het seminarie wordt gesignaleerd en aangepakt.

Wanneer een seminarist de configuratiefase bereikt (doorgaans de laatste vier jaar van de vorming vóór de wijding tot diaken), dient hij gedurende meerdere maanden achter elkaar seksueel onthoudend te zijn (wat betekent: „afwezigheid van seksuele uitspattingen en activiteit“), aldus het rapport, en wanneer de wijding tot diaken nadert, dient een man te „streven naar een periode van twaalf maanden … met weinig of geen misstappen“.

„Het lijkt vanzelfsprekend dat het problematisch is om een man tot [wijding] te bevorderen die niet in staat is geweest om gedurende langere perioden onthouding vol te houden of die gewoonlijk of dwangmatig vervalt in onkuis gedrag“, stelt het rapport, waarbij wordt gewezen op de gevaren van „rationalisatie of verzwijging“ in het priesterschap van een dergelijke man.

Bereiden seminaries seminaristen voldoende voor op psychoseksuele volwassenheid?

Het onderzoek constateert wat het „een schokkende kloof“ noemt tussen het vertrouwen van bisschoppen (85%), rectoren van seminaries (84%), geestelijk begeleiders (81%) en roepingsbegeleiders (72%) enerzijds en het vertrouwen van professionals in de geestelijke gezondheidszorg (32%) anderzijds op dat punt.

Het doel, zo vertelde Lock aan de Register, is dat seminaristen op deze gebieden volwassenheid bereiken, ook al schieten ze tekort in perfectie.

„De leken willen geen priesters die verslaafd zijn aan pornografie, elke avond masturberen en via Grindr afspreken met mannen”, aldus Lock. „De mensen in de kerkbanken willen heilige priesters. We willen groeien in onze relatie met de Heer en een deugdzaam leven leiden. Die mentaliteit van een dubbelleven moet verdwijnen. Dat loopt slecht af.”

Lock zei dat het doel van de auteurs van het onderzoek is “dat mannen in het seminarie in alle aspecten van hun leven kunnen groeien”. Hij merkte op dat de krachtige voorstellen in het onderzoek een reactie zijn op een bredere cultuur met een “verlaagd” begrip van seksualiteit, en gericht zijn op het vormen van mannen die vrij zijn van seksverslaving “zodat zij op een vrije en gezonde manier met mensen kunnen omgaan”.

“In zekere zin is het doel van de priesteropleiding het vormen van geestelijke vaders,” zei Lock. “En dat betekent een volwassen man die met zuivere liefde naar zijn kudde kan kijken.”

Matthew McDonald Matt McDonald is verslaggever bij de Register. Hij woont in Massachusetts.